Nixeny Dijital - Mersin / Digital Inequality Index 2026

Dijital Eşitsizlik Endeksi

Serinin altı çalışmasının sonuçlarını tek bir 0-100 skorunda birleştiren bileşik ölçü. Yeni bir ölçüm yapmaz; var olan altı ölçümü ağırlıklandırır. Sektör ve ilçe düzeyindedir, hiçbir işletmeyi puanlamaz.

Sütun

Endeksi oluşturan altı bileşenden her biri: Varlık (25), Görünürlük (20), Kalite (15), Güven (15), Erişim (15), Gelecek (10). Ağırlıklar bir değer yargısıdır ve yapılandırma dosyasında açıktır.

Erişim düzeltmesi

Altı sütunun dördü yalnızca web sitesi olan işletmelerde ölçülebilir. İşletmelerinin %3'ünün sitesi olduğu ve o sitelerin mükemmel olduğu bir sektör dijital olarak güçlü değildir: kalitesi neredeyse kimseye ulaşmaz. Bu yüzden site tabanlı sütunlar, endekse girmeden önce o segmentin site sahipliği oranıyla çarpılır.

Site-koşullu değer

Erişim düzeltmesi uygulanmamış hâl: yalnızca sitesi olan işletmeler üzerinden okunan değer. “Ölçülen siteler ne kadar iyi” sorusuna yanıt verir. Erişim düzeltmeli değer ise “bu kalite kaç işletmeye ulaşıyor” sorusuna. İkisi aynı cümlede karıştırılmaz.

Mutlak ölçek

Her sütun, bu yılın verisine göre normalize edilmiş bir sıralama değil, tanımı sabit 0-100'lük bir büyüklüktür. Normalize edilseydi her yıl birinin 0, birinin 100 alması garanti olur ve 2027 tekrarı bu yılla karşılaştırılamazdı.

Alt üçte bir

Bir sütunda, sıralanan segmentlerin en alttaki üçte biri. Bir segment altı sütunun 4 veya daha fazlasında alt üçte birdeyse “kümülatif dezavantaj” olarak işaretlenir.

Kümülatif dezavantaj

Aynı segmentin birden fazla boyutta aynı anda geride kalması. Bu raporun test ettiği soru tam olarak budur: dijital dezavantaj kümülatif mi, yoksa her boyut kendi başına mı dağılıyor?

Spearman sıra korelasyonu

İki sıralamanın birlikte hareket edip etmediğini −1 ile +1 arasında özetler. Sıfıra yakın bir değer, iki ölçünün birbirini tahmin etmediği anlamına gelir. Bu raporda sütunlar arası korelasyonlar site-koşullu değerler üzerinden hesaplanır.

Gini katsayısı (segmentler arası)

Segmentlerin endeks değerlerinin ne kadar yayıldığını 0 ile 1 arasında özetler. Dikkat: bu, işletmeler arasındaki eşitsizlik değildir. Yorum Ekonomisi çalışmasının 0,843'lük Gini'si 16.124 işletme arasındaki dağılımı ölçer; buradaki 0,182 ise 60 sektör ortalamasının yayılımını.

Kapsam (coverage)

Bir segment için hesaplanabilen sütunların toplam ağırlık içindeki payı. Ölçülemeyen sütun paydan ve paydadan düşer; kalan oran kapsam olarak yayımlanır.

Varsayılan değer (imputation)

Site tabanlı bir sütunu kendi verisiyle hesaplanamayacak kadar az denetlenmiş sitesi olan 13 segmentte il medyanı kullanıldı. Bu segmentlerin erişim düzeltmesi yine kendi gerçek site oranını yansıtır; alternatif — sütunu boş bırakmak — az siteli sektörleri daha az sütun üzerinden değerlendirerek yapay biçimde yukarı çekerdi.

İl geneli endeks

Tüm aktif işletmeler tek bir segment sayılarak hesaplanır. Sektör endekslerinin ortalaması değildir ve öyle okunamaz.

Bu endeks yeni bir ölçüm yapmaz. Serinin altı saha çalışmasının yayımlanmış sonuçlarını ağırlıklandırıp tek bir 0-100 skorunda birleştirir. Aşağıdaki tablodaki her sütunun kaynağı adıyla yazılı ve o çalışmanın kendi sayfasına bağlı: bir sayıdan şüphelenen okur bu sayfaya güvenmek zorunda değil, ölçümün yöntemini kendi kaynağında okuyabilir.

Ağırlıklar bir ölçüm sonucu değil, bir değer yargısıdır. Varlığın 25, Geleceğin 10 olması bir tercihtir; yapılandırma dosyasında açıktır ve başka bir ağırlık setiyle sıralama değişir.

Altı sütunun dördü yalnızca web sitesi olan işletmelerde ölçülebilir. Bu bir sorun yaratıyor: işletmelerinin yüzde üçünün sitesi olan ve o sitelerin kusursuz olduğu bir sektör, dijital olarak güçlü değildir — kalitesi neredeyse kimseye ulaşmaz.

Bu yüzden site tabanlı sütunlar endekse girmeden önce o segmentin site sahipliği oranıyla çarpılır. Kalite sütunu 67,3’ten 16,4’e, Erişim 71,5’ten 17,4’e düşer. İl geneli endeks 23,2; aynı hesap düzeltme olmadan yapıldığında 48,8.

İki sayı da doğru ve ikisi farklı soruya yanıt veriyor. Site-koşullu değer “ölçülen siteler ne kadar iyi” diyor, erişim düzeltmeli değer “bu kalite kaç işletmeye ulaşıyor” diyor. Bu raporda hiçbir yerde aynı cümlede kullanılmazlar.

Sıralanan 60 sektörün endeksi Lojistik Firması (42,4, 208 işletme) ile Oto Elektrikçi (8,3, 250 işletme) arasında değişiyor — 5,1 kat fark. En üst beşin ortalaması en alt beşin 3,64 katı.

Bu iki oran aynı şey değil ve karıştırılmamalı: birincisi iki uç sektörün oranı, ikincisi beşer sektörlük iki grubun ortalamalarının oranı. Uçlar her zaman gruplardan daha keskindir.

Sıralamanın tepesindeki sektörlerin ortak yanı tüketiciye değil işletmeye çalışmaları: lojistik, gümrük müşavirliği, yazılım, uluslararası nakliyat. Bu bir tesadüf değil ve Bölüm 07’nin konusu.

Bir sıralama tek bir sayı verir; ısı haritası o sayının nereden geldiğini gösterir. Aşağıdaki her satır bir sektör, her sütun bir ölçüm. Koyu bir hücre o sektörün o sütunda güçlü olduğunu, kırmızı çizgili bir hücre alt üçte birde olduğunu söyler.

Renk her sütun için kendi içinde ölçeklenir, sütunlar arasında değil. Sütunlar farklı aletlerle ölçülmüş — biri site sahipliği oranı, biri medyan hijyen skoru — ve ortak bir ölçek yalnızca aletlerin birbirinden farklı olduğunu gösterirdi.

60 sektör, endekse göre beş eşit sayıda dilime bölündü — her dilimde on iki sektör. Değişen şey sektör sayısı değil, arkalarındaki işletme sayısı: en alt dilimdeki on iki sektörde 4.518 işletme var, araştırmaya dahil edilen tüm işletmelerin %23,0’u.

Dijital kapasite eksikliği küçük bir azınlığın sorunu değil: en alt dilim, en üst dilimden iki kat fazla işletme barındırıyor.

Bu çalışmanın var olma sebebi tek bir soru: dijital dezavantaj kümülatif mi? Bir sektör bir boyutta geride kalıyorsa, diğerlerinde de geride mi?

Yanıt hayır. Altı sütunun on beş çiftinin ortalama Spearman sıra korelasyonu 0,108 — sıfıra yakın. Matristeki en güçlü ilişki Kalite ↔ Gelecek arasında (0,777), ki bu şaşırtıcı değil: ikisi de aynı ana sayfanın teknik hâlini ölçüyor. İkinci en güçlü ilişki ise negatif: Varlık ↔ Güven -0,657.

Bu, “dijitalleşme” diye tek bir eksen olmadığı anlamına geliyor. Sektörler farklı boyutlarda farklı yerlerde duruyor ve bir boyuttaki konum diğerini söylemiyor.

Sütunlar bağımsız olsa bile bazı segmentler birden fazla boyutta aynı anda dipte kalabilir. 19 sektör ve 4 ilçe, altı sütunun en az dördünde alt üçte birde. Bu sektörler 7.073 işletmeyi temsil ediyor.

Bu liste, yukarıdaki bulguya rağmen değil, onunla birlikte okunmalı: sütunlar büyük ölçüde bağımsız olduğu için bu segmentler bir kuralın örneği değil, birbirinden bağımsız birkaç zayıflığın aynı yere düştüğü kuyruktur.

Bölüm 06’daki matriste bir satır ötekilerden farklı davranıyor: Varlık sütunu, diğer beş sütunun dördüyle negatif ilişkili. En güçlüsü Varlık ↔ Güven (-0,657), en açıklayıcısı Varlık ↔ Görünürlük (-0,332).

Bunun sebebi bir web sitesinin yorum kaybettirmesi değil. Site sahipliği yüksek sektörler ağırlıkla işletmeden işletmeye çalışıyor — lojistik, gümrük müşavirliği, yazılım, uluslararası nakliyat — ve müşterileri Google’a yorum bırakmıyor. Yorum sayısı yüksek sektörler ise tüketiciye dönük: kafe, kuaför, restoran, tatlıcı. Bu sektörlerin çoğunda site yok.

İki ayrı dijital ekonomi, iki ayrı eksikle. Tek bir “dijitalleşme” reçetesinin ikisine birden uymamasının sebebi de bu.

İlçeler arasında endeks Yenişehir (33,7) ile Gülnar (10,5) arasında değişiyor — 3,2 kat. En üst üçün ortalaması en alt üçün 2,83 katı.

Ticaret Coğrafyası çalışmasının ölçtüğü üç mekânsal değişkenle karşılaştırıldığında ilişki güçlü çıkıyor: ticari çekirdeğe medyan uzaklık ile endeks arasında Spearman -0,765, işletme yoğunluğu ile 0,787, izole işletme payı ile -0,900.

Bu bir ilişkidir, nedensellik iddiası değil. Ve on üç noktaya dayanıyor: güçlü görünen bir katsayı bile bu örneklem büyüklüğüyle birlikte okunmalı.

Bileşik bir endeks, tek bir şeyin ölçüldüğü izlenimi verir: “dijital kapasite”, ve bazı sektörlerde daha azı. Bu raporun kendi testi bunun böyle olmadığını söylüyor.

Sütunlar arası ortalama sıra korelasyonu 0,108 ve matristeki ikinci en güçlü ilişki negatif. Tek bir “dijitalleşme” ekseni yok; altı ayrı ölçüm var ve büyük ölçüde bağımsız hareket ediyorlar. Endeksin kendisi, bu altı ölçümü tek bir sayıya indirmenin ne kadarını kaybettirdiğini de gösteriyor — bu yüzden altı sütunun hepsi ayrı ayrı yayımlanıyor.

Endeks sektör ve ilçe düzeyindedir. Bir sektörün 8,3 alması, o sektördeki her işletme için geçerli bir yargı değildir: sektörün altındaki dağılım bu çalışmada hiç gösterilmez ve tek bir işletme puanlanmaz. “En kötü sektör” denmez; “endeksin en altındaki sektör” denir.

Coğrafya bölümü için de aynısı geçerli. Uzaklık ile endeks birlikte hareket ediyor; “uzaklık dijitalleşmeyi düşürüyor” cümlesi bu veriden çıkmaz. Nedensellik test edilmedi ve on üç ilçelik bir örneklemle test edilemez.

Tek kesit.

2026 verisi. Endeksin asıl değeri karşılaştırmadadır: sütunlar mutlak ölçekte tanımlandığı için gelecek yılın aynı hesabı değişimi doğrudan gösterir. Bu yılın tek başına söylediği, bugünkü dağılımdır.

Ağırlıklar bir değer yargısıdır.

Varlığın 25, Geleceğin 10 olması bir ölçüm sonucu değil, bir tercihtir. Yapılandırma dosyasında açıktır ve değiştirilip yeniden çalıştırılabilir; farklı bir ağırlık setiyle sıralama değişir.

Site tabanlı sütunlar yalnızca ana sayfaya dayanır.

Kalite, Güven, Erişim ve Gelecek sütunlarının hepsi ana sayfa ölçümlerinden gelir. İç sayfalardaki durum görülmez; dört sütun da bu yüzden alt sınırdır.

İlçe sayısı 13.

İlçe düzeyindeki bütün korelasyonlar on üç noktaya dayanır ve düşük güçlüdür. Güçlü görünen bir katsayı bile bu örneklem büyüklüğüyle birlikte okunmalıdır.

Erişim düzeltmesi site sahipliğini iki kez ödüllendirir.

Site sahipliği hem kendi sütunudur (Varlık) hem de dört sütunun çarpanıdır. Site-koşullu endeks, bu etkinin dışarıda bırakıldığı varyanttır ve her tabloda yanında verilir.

13 segmentte varsayılan değer kullanıldı.

Site tabanlı bir sütunu kendi verisiyle hesaplanamayacak kadar az sitesi olan segmentlerde il medyanı kullanıldı. Bu satırlar ısı haritasında soluk gösterilir ve etkilenen sütunlar yöntem bölümünde adıyla listelenir.

Kaynak çalışmaların sınırlılıkları geçerlidir.

Örneklem bir sayım değildir, sektör ataması bir heuristiktir, otomatik kontroller gerçek engellerin bir kısmını yakalar. Bu endeks o sınırların hiçbirini ortadan kaldırmaz.

Bu altı kural üslup tercihi değil. Bileşik bir endekste yanlış çerçeveleme, altı ayrı ölçümü tek bir yargıya çevirir — ve bu raporun bütün bulgusu, o altı ölçümün aynı şeyi söylemediğidir.

1. 01Endeks sektör ve ilçe düzeyindedir; hiçbir işletme puanlanmaz.
2. 02"En kötü sektör" yerine "endeksin en altındaki sektör" denir; puan bir yargı değil, ölçüm bileşimidir.
3. 03Erişim düzeltmeli ve site-koşullu değerler aynı cümlede karıştırılmaz.
4. 04Sütunların kaynak çalışması her tabloda belirtilir; endeks yeni bir ölçüm yapmaz.
5. 05Segment sayısı azdır (13 ilçe); ilçe karşılaştırmaları küçük örneklem uyarısıyla verilir.
6. 06Kaynak çalışmaların sınırlılıkları bu endeks için de geçerlidir.

1. 01KaynaklarSerinin altı çalışmasının yayımlanmış sonuçları. Bu rapor için hiçbir yeni ölçüm yapılmadı, hiçbir siteye istek gönderilmedi. Evren, 2026·08·25 tarihli veri setindeki 19.615 aktif işletme.
2. 02Sütunlar ve ağırlıklarVarlık 25, Görünürlük 20, Kalite 15, Güven 15, Erişim 15, Gelecek 10 — toplam 100. Her sütun 0-100 arası mutlak bir büyüklüktür; bu yılın verisine göre normalize edilmemiştir.
3. 03Erişim düzeltmesiSite tabanlı dört sütun, endekse girmeden önce segmentin site sahipliği oranıyla çarpılır. Çarpılmamış (site-koşullu) değer de her tabloda yayımlanır.
4. 04Sıralama eşiğiYalnızca en az 100 işletmesi olan segmentler sıralanır; site tabanlı sütunlar için en az 15 denetlenmiş site gerekir. 72 sektörün 60'ı ve 13 ilçenin tamamı bu eşiği geçti.
5. 05Varsayılan değerlerSite tabanlı bir sütunu kendi verisiyle hesaplanamayan 13 segmentte il medyanı kullanıldı; erişim düzeltmesi yine gerçek site oranını yansıtır. Alternatif — sütunu boş bırakmak — az siteli sektörleri daha az sütun üzerinden değerlendirip yapay biçimde yukarı çekerdi.
6. 06Kümülatif dezavantaj testiSütunlar arası 15 çiftin Spearman sıra korelasyonu, site-koşullu değerler üzerinden hesaplandı. Erişim düzeltmeli değerler kullanılsaydı hepsi aynı site sahipliği çarpanını taşıdığı için korelasyon aritmetikten doğardı. Bir segment 4 veya daha fazla sütunda alt üçte birdeyse kümülatif dezavantajlı sayıldı.

Sütunlar arası korelasyonlar site-koşullu değerler üzerinden hesaplandı. Erişim düzeltmeli değerler kullanılsaydı, altı sütunun hepsi aynı site sahipliği çarpanını taşıdığı için aralarındaki ilişki dünyadan değil aritmetikten doğardı — ve Bölüm 06’nın bulgusu tam tersine çıkardı.

Bu raporun kaynakları dış veri setleri değil, serinin kendi çalışmaları. Hepsi aynı evren ve aynı saha tarihi üzerinde yürütüldü ve hepsi yayımlandı; her sütunun sayısı kendi raporunda paydasıyla birlikte duruyor.

1. 01Nixeny Dijital · Mersin / State of Digital 2026Varlık sütununun ve Kalite sütununun kaynağı. Varlık: kendi bağımsız web sitesi olan işletmelerin oranı, 19.615 işletme üzerinden. Kalite: denetlenen 4.167 sitenin medyan Digital Score değeri.nixeny.com
2. 02Nixeny Dijital · Mersin / Review Economy 2026Görünürlük sütununun kaynağı: en az 10 Google yorumu almış işletmelerin oranı, tüm işletmeler üzerinden.nixeny.com
3. 03Nixeny Dijital · Mersin / Cyber Hygiene & KVKK 2026Güven sütununun kaynağı: denetlenen sitelerin medyan Siber Hijyen Skoru — şifreli bağlantı, güvenlik başlıkları, çerez ve rıza yapılandırması.nixeny.com
4. 04Nixeny Dijital · Mersin / Accessibility 2026Erişim sütununun kaynağı: denetlenen sitelerin medyan Erişilebilirlik Skoru — alt metin, form etiketi, yapı, bağlantı metni, medya.nixeny.com
5. 05Nixeny Dijital · Mersin / AI Readiness 2026Gelecek sütununun kaynağı: denetlenen sitelerin medyan Yapay Zekâ Görünürlük Skoru — erişim izni, yapılandırılmış veri, içerik derinliği.nixeny.com
6. 06Nixeny Dijital · Mersin / Trade Geography 2026Endeksin bir sütunu değildir. Bölüm 08'deki coğrafya karşılaştırmasının kaynağıdır: ilçelerin ticari çekirdeğe medyan uzaklığı, kilometrekareye düşen işletme yoğunluğu ve izole işletme payı o çalışmadan gelir.nixeny.com
7. 07Ağırlıklar ve bileşim formülüEndeks = sütunların ağırlıklı ortalaması. Site tabanlı sütunlar önce site sahipliği oranıyla çarpılır. Ölçülemeyen sütun paydan ve paydadan düşer, kalan ağırlık oranı kapsam olarak yayımlanır. Ağırlıklar `config/digital-index.json` içinde açıktır; farklı bir ağırlık setiyle sonucun nasıl değiştiğini görmek için dosyayı değiştirip komutu yeniden çalıştırmak yeterlidir.

Bu endeksin mutlak değeri başka bir ilin endeksiyle karşılaştırılamaz — aynı yöntemle, aynı ağırlıklarla ve aynı sütun tanımlarıyla ölçülmedikçe. Serinin tamamı Araştırmalar sayfasında.

Araştırmayı yürüten ve yayınlayan: Nixeny Dijital, Mersin. Endeksin bileşimi, ağırlıklandırması ve rapor tasarımı Nixeny tarafından yapılmıştır. Bu çalışma yeni bir ölçüm yapmaz; serinin altı saha raporunun yayımlanmış sonuçlarını birleştirir ve her sütunun kaynağını adıyla belirtir.

Ağırlık dosyası, ara hesaplar ve segment düzeyindeki tam tablolar talep üzerine paylaşılır: info@nixeny.com